Let’s talk. In november 2024 werd een banaan met duc tape geveild voor 6, 2 miljoen… Banana’s!
Kunst heeft een sociale functie, maar is serious business. Zo’n bijna decadent bedrag staat haaks op hoe de druk die stichtingen en organisaties zich maken over de aangekondigde bezuinigingen op cultuur. We lezen en horen over musea, boekhandels en sportclubs in moeilijkheden, scholen die worden gesloten en een naderende kaalslag in het culturele landschap. Er ligt een fikse gemeentelijke bezuiniging op de loer met het aangekondigde ´ravijn jaar 2026`. Minder te besteden vanuit het Rijk aan juist dat, wat mensen bindt en een gevoel van welzijn bezorgt. Herken je de stress? Wij vragen ons af:
Hoe wordt de stress over cijfers verdeeld tussen directie, bestuurders en toezichthouders?
Dit is deel 1 van een serie interviews Let’s talk. Deze gaat over de relatie die toezichthouders en besturen hebben met geld, dan met het lezen van de cijfers in het bijzonder. Wie kan de cijfers goed lezen? Deel 2 gaat over de financiering en subsidies als Gouden Kooi.
About Money: We willen meer grip op de cijfers.
Laten we in het publieke domein financiële kennis te vaak over aan de audit commissie of penningmeester? Yvonne Twisk stelde deze vraag aan Angelie Habraken, financieel adviseur, en Annelies van Herwijnen, expert in de meer complexe zakelijke vraagstukken en zakelijk mediator.
Annelies: Ja, dat klopt: ik zie vaak andere bestuursleden en directies wazig kijken als er cijfers op tafel komen. Het goed kunne lezen van cijfers is een grote verantwoordelijkheid, want er zijn behoorlijk wat aansprakelijkheid issues en governance bepalingen over financiën in de functies in toezichtzicht houdende rollen.
‘Weet je wat er dit jaar overgebleven is?’
`Als iemand bij deze vraag glazig kijkt, dan is coaching geen luxe.` En dat komt Yvonne ook regelmatig tegen. Angelie: Ik zie dit ook vaak. Mijn advies is om niet alles over te laten aan de audit of de penningmeester. Als bestuurslid of toezichthouder moet je niet zomaar een jaarverslag tekenen. Je bent aansprakelijk en moet weten wat er staat. Het is ook vaak niet erg als je een balans niet makkelijk kunt lezen. Zelfs al is het goed te snappen, dan kunnen accountants het vaak niet uitleggen in gewone taal. Dan knikt iedereen aan tafel, maar er wordt niet doorgevraagd. De verantwoordelijkheid is al vervelend genoeg, en hoe professioneel je ook bent, dit onderdeel kan lastig zijn.
Annelies: Ik heb daar een voorbeeld bij, want dit sluit aan op een verhaal van een klant die gecoacht wilde worden. Zij was operationeel directeur en lid van de raad van bestuur. Ze vertelde dat er veel overnames zouden volgen in de komende periode. Ze wilde niet alleen toehoren, maar ook de financiële discussies over waardering en financiering graag goed mee kunnen voeren.
“Ik ben tenslotte mede verantwoordelijk. Ik wil graag de specifieke termen begrijpen, zodat ik deze aan de operationele situatie kan koppelen en goed kan bijdragen aan een goede besluitvorming over overnames.”
Je vormt samen het bestuur of raad van toezicht. Je draagt samen de financiële verantwoordelijkheid. Alleen is de financiële kennis vaak specifiek en ondergebracht in een audit commissie bij enkele mensen uit het bestuur. Als ik dit vertaal naar het culturele en publieke domein, dan is er veel te winnen als je deze financiële kennis zonder jargon deelt.
De begroting en de cijfers in gewone taal doornemen, HELPT! Weg met het jargon.
Annelies: Ik weet cijfers leuk te maken. Vaak zie je dat mensen aan tafel niet dezelfde taal spreken. En het is akelig te zeggen, maar dit onderwerp onderscheid een oude bestuursstructuur van nieuw besturen. Dit onderwerp raakt gender, diversiteit, opleiding en herkomst. Goed cijfers kunnen lezen en de juiste vragen stellen, staat los van elk profiel. Dit pleit voor het gesprek met brede diversiteit aan tafel.
Yvonne brengt in dat een goed gesprek over de begroting en het jaarverslag niet alleen over de cijfers gaat, maar diverse waarden raakt. Het gaat in de boardroom altijd over een set van waarden die ook helder moeten zijn. Het gaat tenslotte over verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid, maar dan moet je een basis onderkennen. Zij vormt vaak een toezicht visie of heldere kaders voor bestuur en toezicht, waarin de volgende waarden terugkeren.
- Vertrouwen
- Onafhankelijkheid en Kritisch vermogen
- Transparantie
- Verantwoordelijkheid
- Zicht op vermogen en op modellen van RI&E
Yvonne: Wat is jullie advies voor een bestuur of de raad van toezicht voor meer grip op middelen en mensen? Soms is er bijvoorbeeld de ´interne´ cultuur er niet naar om vragen te stellen. Hoe doorbreek je dat patroon?
Annelies: Talk about the Money maar in gewone taal. Die vertaalslag help ik graag maken. Dat kan bijvoorbeeld wanneer ik met de penningmeester, boekhouder of auditcommissie een blauwdruk ontwikkel met tips hoe je het presenteert. Of ik geef een workshop: Finance voor non-audit commissie leden van besturen, RvC’s en RvT’s.
Angelie voegt toe dat ze bij directeuren en bestuurders regelmatig ervaart dat de stress over cijfers verdwijnt na een paar coaching sessies. De ervaring leert dat er meer begrip en betere vragen komen als de ‘Financiën in heldere taal‘ wordt toegelicht of uitgelegd.
Meer zicht op cijfers = Minder stress
Er is veel te winnen als iedereen aan tafel kan meepraten. Hoewel veel organisaties professioneel zijn, zien we dat leden van een bestuur of raad van toezicht te vaak afhaken omdat ze het ´format´ niet goed kunnen lezen. Dat levert stress op en maakt de meetings er niet beter op. We hebben niets aan mee of ja knikkers. Een goede toelichting in gewone taal doet wonderen. Daar kan een visie of bestuur en toezicht aan bijdragen, maar je moet ook zelf zicht op cijfers wel even in de vingers krijgen. Kortom, de inbedding van cijfers is hoog over, maar de impact is direct concreet te maken.
Annelies voegt toe dat praten over geld en cijfers in gewone taal mogelijk is. Als je het goed kunt toelichten is daar op alle fronten winst mee te behalen. Deze aanpak heeft ook een lange termijn doorwerking.
Bij house of culture zorgen we ervoor dat iedereen buiten de audit commissie een goede financiële blik aanscherpt. Leuk als je ons benadert met je vraag. Gewoon doen, neem contact op. Let’s talk.
Een blauwe banaan? That is bananas!
Een knipoog naar het werk ‘Comedian’ van de Italiaanse kunstenaar Maurizio Cattelan en het beroemde blauw van Yves Klein, en de Nederlandse kunstenaar die al eerder met het idee kwam. In 2019 maakte de wereld voor het eerst kennis met de duct tape-banaan op de Art Basel-beurs in Miami Beach. Destijds verkocht voor 120 duizend dollar. In november 2024 bracht het werk bij Sotheby’s 6,2 miljoen dollar op.
Beeld credits: Mia Fazecas & AI.
Annelies van Herwijnen Angelie Habraken Yvonne Twisk
